Od 1 października 2026 roku wejdą w życie kluczowe przepisy nowelizujące Ordynację podatkową. Zmiany te, wyczekiwane przez podatników, księgowych oraz doradców podatkowych, mają na celu uproszczenie codziennej obsługi rozliczeń, uelastycznienie kontaktów z administracją skarbową oraz uporządkowanie procedur budzących dotychczas wątpliwości.
Przedstawiamy zestawienie najważniejszych ułatwień proceduralnych, które już wkrótce staną się nowym standardem.
1. Zdalne przesłuchania świadków i stron
Do tej pory Ordynacja podatkowa nie zawierała wyraźnych przepisów pozwalających na prowadzenie przesłuchań na odległość w ramach standardowego postępowania podatkowego, co nierzadko generowało po stronie obywateli dodatkowe koszty i konieczność uciążliwych podróży.
Od 1 października 2026 r. procedura ta zostanie zmodernizowana. Przesłuchanie strony lub świadka przez organ podatkowy będzie mogło odbywać się w formie zdalnej, z wykorzystaniem urządzeń technicznych. Warunkiem koniecznym będzie zapewnienie jednoczesnego, bezpośredniego przekazu obrazu i dźwięku. Organy podatkowe zyskają również możliwość utrwalania takich przesłuchań za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk albo sam dźwięk.
2. Automatyczne stwierdzenie nadpłaty po korekcie deklaracji
Kolejna zmiana likwiduje uciążliwy obowiązek biurokratyczny. Obecnie, składając po terminie korektę deklaracji i wykazując w niej nadpłatę, podatnik musi równocześnie dołączyć formalne, odrębne pismo będące wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
Od 1 października 2026 r. wymóg ten zostanie całkowicie zniesiony. Jeżeli nadpłata będzie wynikać wprost ze skorygowanej deklaracji złożonej po upływie terminu do jej złożenia, to sama data wpłynięcia takiej korekty będzie automatycznie traktowana jako data wszczęcia postępowania w sprawie nadpłaty.
3. Wygodniejsze płatności: Podatek zapłacisz BLIK-iem (od 26 czerwca 2026 r.)
Warto przypomnieć o praktycznej nowości, która weszła w życie nieco wcześniej. Dotychczasowe brzmienie przepisów nie pozwalało na wygodną zapłatę podatków przy użyciu popularnego systemu płatności BLIK. Sytuacja ta uległa zmianie pod koniec czerwca. Obok dotychczasowego e-Urzędu Skarbowego, do ustawy wpisano Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) jako drugi system teleinformatyczny, co technicznie otworzyło podatnikom drogę do korzystania z szybkich płatności BLIK-iem.
4. Interpretacje podatków lokalnych wreszcie w jednej bazie (od 24 września 2026 r.)
Dużym ułatwieniem w procesie stosowania prawa będzie centralizacja publikacji interpretacji indywidualnych wydawanych przez organy samorządowe (dotyczących m.in. podatku od nieruchomości czy podatku rolnego).
Obecnie wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast czy starostowie publikują zanonimizowane interpretacje na swoich własnych, lokalnych stronach Biuletynu Informacji Publicznej (BIP), co niezwykle utrudnia wyszukiwanie i porównywanie orzecznictwa. Od 24 września 2026 r. organy te zostaną zobowiązane do niezwłocznego, elektronicznego przesyłania wydanych interpretacji bezpośrednio do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Następnie, po usunięciu danych wnioskodawców, dokumenty te będą masowo publikowane w ogólnokrajowym Systemie Informacji Celno-Skarbowej EUREKA, prowadzonym przez Ministerstwo Finansów.
Nadchodzące nowelizacje to wyraźny krok w kierunku cyfryzacji i odformalizowania relacji na linii urząd–podatnik. W kolejnym artykule z naszego jesiennego cyklu przyjrzymy się rewolucyjnym zmianom w raportowaniu schematów podatkowych (MDR), które zdejmują z firm spory ciężar administracyjny.
Kamil Boruta – radca prawny, Hubert Zapolski
