Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) zainaugurowały długo wyczekiwane nabory w ramach flagowego programu „Ścieżka SMART”. Łączny budżet na wsparcie innowacji w polskich firmach przekracza w tym roku miliard złotych. Z perspektywy prawno-biznesowej najważniejszą wiadomością dla wnioskodawców jest rezygnacja ze skomplikowanego systemu modułowego oraz uelastycznienie wymogów formalnych.
Wsparcie dla sektora MŚP (PARP) – najważniejsze parametry
Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą już ubiegać się o unijne dotacje z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG).
- Budżet naboru dla sektora MŚP wynosi aż 700 mln zł.
- Wnioski o dofinansowanie można składać do 31 marca 2026 r.
- Główne dofinansowanie jest przeznaczone na realizację prac badawczo-rozwojowych (B+R), których celem jest wdrożenie innowacji produktowej lub innowacji w procesie biznesowym.
- Wymagany poziom innowacyjności opracowywanego rozwiązania to co najmniej skala kraju.
- Wsparcie obejmuje szeroki katalog kosztów, w tym wynagrodzenia personelu badawczego, zakup aparatury, podwykonawstwo badań oraz nabycie wartości niematerialnych i prawnych.
- Środki można przeznaczyć również na działania uzupełniające: umiędzynarodowienie produktów, rozwój kompetencji pracowników oraz ochronę praw własności przemysłowej.
Rewolucja w procedurach: co zmienia się na korzyść wnioskodawców?
Z punktu widzenia przygotowania dokumentacji, nowa edycja przynosi ogromne ułatwienia, które pozwolą firmom skupić się na wartości merytorycznej projektów.
- Całkowicie zrezygnowano z podziału wniosków na moduły, opierając program na przejrzystych kategoriach kosztów.
- Wprowadzono dwuetapowy system oceny projektów.
- Etap I weryfikuje spełnienie kryteriów obligatoryjnych (kwalifikowalność i charakter B+R), natomiast Etap II skupia się m.in. na ocenie innowacyjności, potencjale wdrożeniowym i aspektach finansowych.
- Największym udogodnieniem jest brak obowiązku składania Modelu finansowego wraz z wnioskiem głównym.
- Przedsiębiorcy będą musieli uzupełnić dokumenty finansowe w ciągu 10 dni dopiero po pozytywnym przejściu pierwszego etapu oceny.
Ścieżka SMART dla dużych przedsiębiorstw (NCBR)
Odrębny nabór przygotowano dla dużych graczy rynkowych. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przeznaczyło na ten cel 350 mln zł.
- Nabór wniosków potrwa od 23 marca do 22 maja 2026 r.
- Maksymalna kwota wnioskowanego dofinansowania może wynieść do 70 mln zł na pojedynczy projekt.
- Wzorem konkursu dla MŚP, zrezygnowano z wniosków modułowych na rzecz obowiązkowych prac B+R (z fakultatywnymi zadaniami z zakresu internacjonalizacji i rozwoju kompetencji).
- Istotną nowością z punktu widzenia prawnego i strategicznego jest dopuszczenie finansowania technologii podwójnego zastosowania (dual use), co otwiera drogę dla innowacji mających zastosowanie zarówno w sektorze cywilnym, jak i zbrojeniowym.
- Duże firmy (z wyjątkiem małych spółek o średniej kapitalizacji) mają obowiązek zaplanowania w projekcie współpracy z sektorem MŚP.
Prawne bezpieczeństwo innowacji
Pozyskanie wielomilionowej dotacji to dopiero początek drogi. Skuteczne wdrożenie projektu wymaga odpowiedniego zabezpieczenia prawnego. Zespół naszej Kancelarii wspiera przedsiębiorców w tworzeniu bezpiecznych struktur dla projektów B+R. Doradzamy w zakresie zabezpieczenia praw własności intelektualnej i przemysłowej, konstruowaniu umów z podwykonawcami prac badawczych oraz w procesie komercjalizacji uzyskanych wyników.
Kamil Boruta – radca prawny, Hubert Zapolski
