Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) przypomina – jeżeli składasz skargę do sądu administracyjnego w Polsce, a mieszkasz poza Unią Europejską, to musisz zadbać o skuteczny odbiór korespondencji. W przeciwnym razie narażasz się na poważne konsekwencje – jak w poniższym przypadku, w którym sąd odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych.
📬 Likwidator z zagranicy nie odebrał pisma
Likwidator spółki złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jednak skarga miała braki formalne, które należało uzupełnić w określonym terminie. Problem pojawił się, gdy likwidator nie odebrał wezwania z sądu, bo mieszka na stałe poza UE i – jak twierdził – musiał najpierw uzyskać wizę, żeby przyjechać do Polski.
Złożył więc wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że opóźnienie nie wynikało z jego winy, tylko z konieczności uzyskania wizy i ograniczeń w przemieszczaniu się.
🧑⚖️ WSA przyznaje rację, ale NSA się nie zgadza
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Białymstoku uznał, że likwidator dochował należytej staranności – złożył wniosek wizowy niezwłocznie po otrzymaniu informacji o awizie. WSA przywrócił termin, uznając, że opóźnienie było niezawinione.
Jednak na to postanowienie skarżył się organ, który zauważył, że likwidator sam wskazał polski adres korespondencyjny, mimo że fizycznie pod nim nie przebywał. W efekcie nie był w stanie odebrać korespondencji na czas.
Sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że likwidator sam się postawił w sytuacji, która uniemożliwiła mu skuteczne działanie.
📌 NSA: wiedział, co robi – powinien zabezpieczyć doręczenia
NSA przypomniał, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), przywrócenie terminu możliwe jest tylko wtedy, gdy strona nie ponosi winy za jego przekroczenie.
W ocenie sądu, likwidator nie wykazał należytej staranności. Wiedząc, że:
- mieszka poza UE i jego przyjazd do Polski wymaga uzyskania wizy,
- i jednocześnie wskazuje polski adres korespondencyjny, którego fizycznie nie obsługuje,
miał obowiązek:
- ustanowić pełnomocnika do doręczeń, albo
- wskazać adres do doręczeń elektronicznych,
- lub inaczej zorganizować odbiór korespondencji (np. upoważniona osoba w Polsce).
Tego nie zrobił – a więc nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu.
⚖️ Co wynika z tego orzeczenia?
NSA jasno wskazał, że osoby prowadzące sprawy w polskich sądach, a mieszkające poza Unią Europejską, muszą zawczasu zadbać o sprawny odbiór korespondencji sądowej. W przeciwnym razie nie mogą liczyć na ulgowe traktowanie.
„Trudno przyjąć, że likwidator dochował należytej staranności w prowadzeniu spraw spółki” – podkreślił NSA.
W rezultacie sąd:
- uchylił decyzję WSA o przywróceniu terminu,
- i odmówił likwidatorowi prawa do dalszego procedowania skargi.
🧠 Wnioski praktyczne dla przedsiębiorców i likwidatorów:
- Mieszkasz poza UE? Ustanów pełnomocnika do doręczeń w Polsce. To Twój obowiązek – nie tylko formalny, ale też praktyczny.
- Nie wskazuj polskiego adresu, którego nie możesz obsługiwać. To działanie na własną niekorzyść.
- Nie licz na to, że sąd uzna opóźnienie spowodowane wizą za wystarczające usprawiedliwienie. Musisz przewidzieć takie okoliczności z wyprzedzeniem.
- Ewentualnie skorzystaj z doręczeń elektronicznych, jeśli masz ku temu techniczne możliwości.
📚 Podstawy prawne:
- art. 86 § 1 p.p.s.a. – przywrócenie terminu
- art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a. – obowiązki w zakresie wskazania adresu
- art. 19a ust. 5a ustawy o KRS – pełnomocnik do doręczeń dla osób spoza UE
Kamil Boruta – radca prawny, Aleksandra Smok
