Polska stoi u progu historycznej zmiany w systemie wspierania inwestycji. Z dniem 31 grudnia 2026 r. ostatecznie dobiegnie końca era Specjalnych Stref Ekonomicznych (SSE), funkcjonujących w naszym kraju od blisko 30 lat. Równolegle, Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad nowelizacją przepisów o Polskiej Strefie Inwestycji (PSI) oraz nowym programem grantów.
Dla przedsiębiorców to ostatni dzwonek na audyt dotychczasowych rozliczeń i strategiczne zaplanowanie nowych projektów. Jakie zmiany czekają inwestorów i jak zabezpieczyć prawo do ulg podatkowych?
1. Definitywny koniec SSE. Co z niewykorzystanymi zwolnieniami?
Z końcem 2026 roku wszystkie zezwolenia strefowe wydane w ramach „starego” systemu (przed 2018 r.) stracą ważność. Niewykorzystana pula zwolnienia z podatku CIT bezpowrotnie przepadnie.
Dobrą wiadomością jest jednak przełomowa interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 października 2025 r. DKIS jednoznacznie potwierdził w niej, że prawo do zwolnienia podatkowego przysługuje w odniesieniu do całego dochodu wygenerowanego do 31 grudnia 2026 r., nawet jeśli deklaracja CIT za ten rok zostanie złożona już w roku 2027 (po wygaśnięciu stref). Oznacza to, że rozliczenie dochodów strefowych za ostatni rok działania SSE jest w pełni bezpieczne.
2. Polska Strefa Inwestycji (PSI) czeka na ułatwienia
Inwestorzy nadal będą mogli korzystać ze wsparcia w ramach PSI (Decyzja o Wsparciu – DoW), która obejmuje terytorium całego kraju. Rząd zapowiada nowelizację przepisów, która ma uatrakcyjnić ten system. Wśród najbardziej wyczekiwanych przez biznes zmian znajdują się:
- Zniesienie wymogu tworzenia nowych miejsc pracy: W dobie automatyzacji i robotyzacji przymus deklarowania sztywnej liczby nowych wakatów stał się barierą. Kryterium to ma szansę zmienić się z obowiązkowego na „jakościowe” (dodatkowo punktowane).
- Likwidacja obowiązku wydzielania dochodu: Środowisko biznesowe liczy na usunięcie problematycznego przepisu z 2022 r., który nakazuje stosowanie zwolnienia wyłącznie do dochodu z nowej inwestycji. W praktyce wyodrębnienie go z całego zakładu bywa niezwykle trudne.
Pojawiają się również ryzyka – nowelizacja może wprowadzić dodatkową weryfikację projektów pod kątem ściśle podatkowym, co potencjalnie wydłuży czas oczekiwania na decyzję.
3. Luka w grantach i opóźnienia we wdrażaniu prawa UE
Samo zwolnienie z CIT to często za mało, by przyciągnąć międzynarodowy kapitał. Niestety, budżet poprzedniego Rządowego Programu Wsparcia Inwestycji wyczerpał się w 2025 roku. Brak bezpośrednich dotacji (grantów) negatywnie wpływa na wizerunek Polski i decyzje lokalizacyjne inwestorów. Nowy program ma ruszyć w drugiej połowie bieżącego roku i obejmie m.in. technologie cyfrowe, OZE, obronność (dual-use) oraz biotechnologię.
Kolejnym problemem jest opóźnienie we wdrażaniu unijnych ram pomocy publicznej dla czystego przemysłu (CISAF). Pozwalają one na pozyskanie nawet 350 mln EUR bez konieczności długotrwałej notyfikacji w Komisji Europejskiej. Podczas gdy Czechy czy Słowacja już z nich korzystają, Polska wciąż nie przygotowała odpowiednich regulacji, tracąc przewagę konkurencyjną w wyścigu o projekty z branży OZE czy elektromobilności.
4. Globalny podatek minimalny (Pillar 2) a ulgi strefowe
Wielu inwestorów obawiało się, że globalny podatek minimalny (Pillar 2), nakładający na gigantów o obrotach powyżej 750 mln EUR efektywną stawkę CIT na poziomie co najmniej 15%, zniweluje korzyści ze strefowych zwolnień podatkowych.
Na szczęście, wytyczne OECD ze stycznia 2026 r. są dla inwestorów łaskawe i sprawiają, że regulacje te będą w dużej mierze neutralne dla podmiotów korzystających z ulg. Kancelarie i działy księgowe czekają teraz na pilne wdrożenie tych wytycznych do polskiego porządku prawnego, by umożliwić prawidłowe rozliczenie podatku wyrównawczego za ubiegły rok.
Co przedsiębiorcy powinni zrobić już dziś?
Czasu na reakcję jest coraz mniej. Aby optymalnie przygotować się na zamknięcie SSE i wejście w 2027 rok, rekomendujemy podjęcie następujących kroków:
- Przegląd historyczny: Dokonajcie Państwo audytu dotychczasowych rozliczeń strefowych oraz weryfikacji arkuszy dyskontujących pomoc publiczną.
- Ocena limitów: Sprawdźcie, czy planowane na ten rok koszty i inwestycje pozwolą na maksymalne wykorzystanie wygasającego limitu zwolnienia.
- Aplikacja o nową Decyzję (DoW): Jeśli planujecie nowe nakłady (CAPEX), warto już teraz rozpocząć procedurę ubiegania się o Decyzję o Wsparciu w ramach PSI. Umożliwi to płynne przejście na nowe zwolnienie od 1 stycznia 2027 r., po zakończeniu procesu inwestycyjnego.
Kamil Boruta – radca prawny, Hubert Zapolski
