Pilotaż programu „Dig.IT. Transformacja cyfrowa” zakończył się gigantycznym zainteresowaniem, ale i sporym rozczarowaniem dla części wnioskodawców. Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP) potwierdziła, że zapotrzebowanie na środki niemal trzykrotnie przekroczyło dostępny budżet. Jednocześnie restrykcyjne i niejasne kryteria finansowe wykluczyły z gry wiele zdrowych kondycyjnie firm. Co to oznacza dla przedsiębiorców planujących inwestycje w IT w 2026 roku?
Styczeń 2026 roku to czas podsumowań pilotażu i oczekiwania na harmonogram głównych konkursów. Wnioski płynące z pierwszej tury są kluczowe dla każdego przedsiębiorcy z sektora MŚP, który myśli o pozyskaniu grantu na automatyzację czy robotyzację w nadchodzących miesiącach.
Pilotaż w liczbach: Apetyt na cyfryzację jest ogromny
Zakończony niedavno nabór pilotażowy pokazał, jak wielka jest luka inwestycyjna w polskich firmach produkcyjnych.
- Budżet: 20 mln zł.
- Wartość wniosków: ponad 57 mln zł (285% budżetu).
- Średnia kwota grantu: 395 tys. zł (przy widełkach 150 tys. – 850 tys. zł).
- Struktura wnioskodawców: Dominowały firmy średnie (43%) i małe (38%).
Liczby te pokazują, że polskie firmy chcą się cyfryzować, ale „wąskie gardło” w postaci ograniczonego budżetu pilotażu sprawiło, że konkurencja była zacięta.
Pułapka „zbyt dobrej kondycji”, czyli kontrowersyjne kryteria
Z perspektywy prawnej i doradczej, największe emocje budzą kryteria dostępu, które dla wielu firm okazały się zaporowe na ostatniej prostej. Eksperci i sami przedsiębiorcy wskazują na dwa główne problemy:
- Wskaźnik szybkiej płynności: Regulamin konkursu skonstruowano tak, aby wykluczyć firmy z „zbyt dobrą” płynnością finansową. ARP argumentuje to chęcią uniknięcia efektu wypierania kapitału prywatnego (dotowanie firm, które stać na inwestycję z własnej kieszeni). W praktyce doprowadziło to do paradoksu – firmy stabilne, najlepiej przygotowane do wdrożenia innowacji, zostały odcięte od środków.
- Sztywny gorset PKD: Wymóg posiadania konkretnego głównego kodu PKD, bez elastyczności w zakresie działalności faktycznej czy kodów drugorzędnych, również zdyskwalifikował wielu potencjalnych beneficjentów.
Wiele firm dowiedziało się o tych szczegółowych wymogach zaledwie trzy tygodnie przed startem naboru, co uniemożliwiło skuteczne dostosowanie wskaźników bilansowych czy struktur formalnych.
Co dalej? Plany na 2026 rok
ARP zapowiada, że „nie jest wieżą z kości słoniowej” i analizuje spływające uwagi krytyczne. To dobra wiadomość.
- Większe budżety: Kolejne konkursy w 2026 roku będą dysponować znacznie większą pulą środków (cały program do 2029 r. to 140 mln zł).
- Możliwa korekta zasad: Wiceprezes ARP zadeklarował, że agencja rozważy zmiany w kryteriach dostępu, aby system był bardziej sprawiedliwy i transparentny.
- Refundacja: Warto pamiętać, że model finansowania opiera się na refundacji – firma musi najpierw wyłożyć środki, zrealizować projekt, a dopiero potem otrzyma zwrot.
Jak zwiększyć szanse w nadchodzących naborach?
Biorąc pod uwagę doświadczenia z pilotażu, rekomendujemy przedsiębiorcom podjęcie działań wyprzedzających:
- Audyt wskaźników finansowych: Nie czekaj na ogłoszenie regulaminu. Przeanalizuj bilans swojej firmy pod kątem wskaźników płynności. Jeśli są zbyt wysokie, skonsultuj z księgowością lub doradcą prawnym legalne metody optymalizacji struktury wydatków przed kolejnym okresem sprawozdawczym.
- Weryfikacja PKD: Sprawdź, czy Twój wiodący kod PKD w KRS/CEIDG odpowiada profilowi „przetwórstwa przemysłowego” preferowanemu przez ARP.
- Gotowość dokumentacji: Procedury oceniane są jako skomplikowane. Przygotowanie opisu projektu technologicznego i harmonogramu wdrożenia warto rozpocząć już teraz.
Czekamy na ogłoszenie harmonogramu konkursów Dig.IT na 2026 rok. Gdy tylko pojawią się nowe wytyczne, nasz zespół przeanalizuje je pod kątem ryzyk prawnych dla Państwa biznesu.
Autorzy: Kamil Boruta – Radca prawny, Hubert Zapolski
