Rok 2026 to czas istotnych zmian w relacjach na linii pracodawca-pracownik. Największe rewolucje dotyczą jawności wynagrodzeń, zasad wliczania do stażu pracy oraz specyficznych regulacji w sektorze ochrony zdrowia. Poniżej przedstawiamy szczegółowe omówienie najważniejszych nowelizacji, które wymagają od przedsiębiorców aktualizacji wewnętrznych procedur i regulaminów.
Płaca minimalna i rosnące koszty zatrudnienia
W 2026 roku minimalne wynagrodzenie brutto wynosi 4806 zł, co stanowi wzrost o 140 zł w stosunku do roku ubiegłego. Jednocześnie podniesiono minimalną stawkę godzinową dla umów cywilnoprawnych do poziomu 31,40 zł. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów, stawki te nie ulegną dalszym podwyżkom w trakcie trwania bieżącego roku.
Dla pracodawców oznacza to nie tylko konieczność aneksowania umów z pracownikami zarabiającymi najniższą krajową, ale także wzrost kosztów pochodnych, takich jak dodatki za pracę w porze nocnej, wynagrodzenie za czas przestoju czy wysokość odpraw przy zwolnieniach grupowych.
Rewolucja w rekrutacji i jawność wynagrodzeń
Najwięcej emocji budzą przepisy, które weszły w życie tuż przed końcem 2025 roku, stanowiące pierwszy etap wdrażania unijnej dyrektywy o transparentności płac. Zmiany te diametralnie zmieniają proces rekrutacji i politykę płacową w firmach:
- Obowiązkowe widełki w ofertach: Publikacja ogłoszenia o pracę bez informacji o proponowanym wynagrodzeniu lub jego widełkach jest obecnie zagrożona karą grzywny od 1 000 zł do nawet 30 000 zł.
- Koniec z pytaniami o poprzednie zarobki: Pracodawca nie ma już prawa pytać kandydata o historię jego dotychczasowego wynagrodzenia.
- Zakaz klauzul poufności: Z umów o pracę muszą zniknąć zapisy zakazujące pracownikom ujawniania wysokości swoich zarobków współpracownikom.
- Prawo do informacji: Zatrudnieni zyskali prawo do żądania informacji o średnich zarobkach na stanowiskach analogicznych do ich własnego.
- Neutralność płciowa: Firmy muszą dokonać przeglądu nazw stanowisk i upewnić się, że są one sformułowane w sposób neutralny płciowo, aby zapobiegać dyskryminacji.
Nowe zasady ustalania stażu pracy
Ogromną zmianą, korzystną dla pracowników, jest nowelizacja Kodeksu pracy w zakresie ustalania stażu pracy. Od teraz do stażu pracowniczego (od którego zależy m.in. wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresu wypowiedzenia czy prawo do nagród jubileuszowych) wlicza się również okresy:
- prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG),
- wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia i innych umów o świadczenie usług (z wyłączeniem umów o dzieło),
- zawieszenia firmy w związku z opieką nad dzieckiem,
- udokumentowanej pracy zarobkowej za granicą.
Przepisy te działają wstecz. Pracownik ma 24 miesiące (od 1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym) na dostarczenie odpowiedniego zaświadczenia z ZUS. Pracodawca ma obowiązek zaktualizować akta osobowe, jednak nowelizacja nie nakazuje modyfikowania np. trwających już okresów wypowiedzenia.
Pakiet deregulacyjny i cyfryzacja HR
Ustawodawca wprowadził również pewne ułatwienia administracyjne. Pracodawcy zyskali możliwość szerszego wykorzystywania komunikacji elektronicznej. Drogą mailową można teraz m.in.:
- informować o warunkach monitoringu czy normach BHP,
- konsultować zamiar wypowiedzenia ze związkami zawodowymi,
- ustalać rozkłady czasu pracy i przyjmować wnioski urlopowe.
Doprecyzowano również zasady wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Należy go wypłacić w standardowym terminie wypłaty wynagrodzenia, a jeśli termin ten przypada przed dniem rozwiązania umowy – maksymalnie w ciągu 10 dni od tej daty. Dodatkowo, regulamin Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) musi być teraz uzgadniany z przedstawicielstwem wybranym przez załogę, a nie tylko z pojedynczym delegatem.
Branża medyczna: Gwarantowane podwyżki od 1 lipca 2026 r.
Odrębną, bardzo ważną kwestią są regulacje w ochronie zdrowia. Mimo pierwotnych planów Ministerstwa Zdrowia o przesunięciu waloryzacji, ostatecznie zdecydowano, że od 1 lipca 2026 r. wejdą w życie ustawowe podwyżki dla personelu medycznego i niemedycznego (wzrost o 8,82%).
Nowe gwarantowane stawki minimalne brutto od lipca 2026 r. to m.in.:
- Lekarz specjalista / dentysta ze specjalizacją: 12 910,16 zł
- Farmaceuta, fizjoterapeuta, pielęgniarka (magister ze specjalizacją): 11 485,59 zł
- Lekarz / dentysta bez specjalizacji: 10 595,23 zł
- Farmaceuta, fizjoterapeuta, pielęgniarka/położna (magister bez specjalizacji lub licencjat/wykształcenie średnie ze specjalizacją): 9 081,63 zł
- Stażysta: 8 458,38 zł
- Opiekun medyczny: 7 657,06 zł
Wzrosną również wynagrodzenia personelu niemedycznego, w zależności od poziomu wymaganego wykształcenia, osiągając od 5 787,31 zł do 8 903,56 zł brutto.
Rekomendacje dla pracodawców
Zmiany wprowadzone w 2026 roku są rozległe i dotykają fundamentów polityki kadrowej. Rekomendujemy niezwłoczne przeprowadzenie audytu prawnego w firmie, obejmującego:
- Przegląd wzorów umów o pracę (usunięcie klauzul poufności wynagrodzeń).
- Aktualizację regulaminów wynagradzania pod kątem neutralności płciowej i transparentności.
- Weryfikację procesów rekrutacyjnych i ogłoszeń o pracę.
- Przygotowanie się na przeliczanie stażu pracy pracowników zgłaszających takie wnioski wraz z dokumentacją z ZUS.
Zarządzanie zasobami ludzkimi w 2026 roku wymaga szczególnej ostrożności prawnej. Zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią w celu dostosowania Państwa dokumentacji wewnętrznej do nowych, restrykcyjnych wymogów Kodeksu Pracy.
Kamil Boruta – radca prawny, Hubert Zapolski
